2023年7月25日 星期二

 「酒」是靈感ê酵素,感情ê催化劑,頭遍見面,用一罐58度金門高粱來拍開話題,幾杯落喉,話山話水笑聲連連  化解語言ê阻礙。

@@啉酒ê人總有  加上幾分ê真性情佮減掉幾分ê假正經。

@@酒後毋通開車,安全第一。

1,酵素 kàⁿ-sò͘: 酵素 酵音有點像台語 敢 重音

2, 催化劑 chhui-hòa-che : 催化劑 catalyst

3,頭遍thâu-piàn: 頭一次 、第一次

4,落喉lo̍h-âu:下肚、喝下

5,話山話水ōe-san-ōe-súi :東聊西聊、東扯西扯

6,啉酒lim-chiú: 喝酒

7,佮kah: 和、跟、與、and 

8,毋通m̄-thang:不可以,通 音有點像華語 湯

Solvang

 佇幾冬前行過一个小鎮號做Solvang,佇遮歇睏食中晝,若像來到北歐,在地ĕ大多數是丹麥人ê後代,這个所在我們是啊叫做Danish village 丹麥村,這幾日專工來遮𨑨迌,佇遮蹛三暝。阿姊逐天透早去mission 看彌撒,我佮阮某是去踅街,找胖店買早頓。

1,佇幾冬前 tī kúi-tang chêng 在幾年前

2,號做 hō-chò: 叫做

3,Solvang : Dennish 丹麥語 意思是陽光明媚的地方

4,佇遮 tī-chia: 在這裡

5,歇睏 hioh-khùn : 休息

6,食中晝 chia̍h tiong-tàu: 吃中餐 lunch

7,若像 ná-chhiūⁿ: 好像

8,丹麥 : 台語直接唸華語丹麥或Denmark 

9,後代 hiō-tài :後裔

10, 所在 só͘-chāi: 地方

11, 專工來遮𨑨迌 choan-kang  lâi-chia chhit-thô : 專程來這裡旅遊

12, 蹛三暝 tòa-saⁿ-mê : 住3晚

13, 逐天 ta̍k-kang: 每天

14, mission : 古老教堂

15, 阮某 goán-bó͘ : 我太太 my wife

16, 踅街 se̍h-ke :逛街

17, 胖店 pháng-tiàm:麵包店

18, 早頓 chá-tǹg: 早餐

感恩節

 每年11月上尾禮拜四就是感恩節,感恩一年來會當平平安安,事事順利圓滿。過節ê氣氛共台灣過年真成. 美國人是用火雞做主菜配用gravy、cranberry só͘-suh 其他配菜通常有番麥、烘敏豆, 飯後甜路有金瓜pie. 

Múi-nî cha̍p-it goe̍h sióng-bóe lé-pài sì tō-sī kám-un-cheh, kám-un chi̍t-nî lâi ē-tàng pêng-pêng an-an, sū-sū sūn-lī oân-boán. kòe-cheh ê khi-hun kā Tâi-oân kòe-nî chin-sêng. bí-kok lâng sī iōng hóe-ke chò chú-chhài phòe-iōng gravy kā cranberry só͘-suh kî-thaⁿ phòe-chhài thong-siông ū hoan-be̍h, hang bín-tāu , pn̄g-āu tiⁿ-lō͘ ū kim-koe pie.

@@感恩節就是咧提醒咱濟濟ê代誌不是理所當然,是幸運,愛感謝天感謝地,感謝老母kā老父,感謝貴人相助,感謝有一个所在會當遮風避雨,感謝佇咱生活週圍ê人kā咱所有ê一切。

@@kám-un cheh tō-sī teh thê-chhéⁿ lán chē-chē ê tāi-chì m̄ sī lí-só͘ tong-jiân, sī hēng-ūn, ài kám-siā thiⁿ kám-siā tē,kám-siā láu-bú kā láu-pē, kám-siā kùi-jîn siong-chō͘, kám-siā ū chi̍t-ê só͘-chāi ē-tàng jia-hong  phiah-hō͘, kám-siā tī lán seng-hoa̍t chiu-ûi ê lâng kā lán só͘ ū ê it-chhè.

@@路尾彼張相片自制台灣雞肉飯,飯頂頭欠一塊takuan .

@@ lō͘-bóe hit-tiuⁿ siòng-phìⁿ chū-chè Tâi-oân ke-bah-pn̄g , pn̄g téng-thâu khiàm chi̍t-tè takuan.


1.會當ē-tàng : 可以

2.共kā : 跟,和,and 

3.真成chin-sêng: 很像

4.gravy : 一種肉汁淋醬

5.cranberry só͘-suh : 蔓越莓醬, 請台語時個人認為直接用台灣華語或英文 cranberry souce

6.番麥hoan-be̍h: 玉米

7.敏豆bín-tāu: 四季豆

8.甜路tiⁿ-lō͘ :甜點

9.金瓜pie kim-koe pie:南瓜派(饀餅)

10.濟濟chē-chē: 很多

11.代誌tāi-chì: 事情

12.路尾lō͘-bóe: 最後

13.彼張hit-tiuⁿ: 那張

14.takuan :たくあん醃漬黃色蘿蔔

美麗島車站

 *POJ ha̍k-si̍p tiong, Chhiáⁿ sian-pòe chí-kàu* *e̍k hoa-gí chò tâi-bûn*

Kin-á-ji̍t mûi-thé pò-tō ,Tá-káu chia̍t-ūn bí-le̍k-tó chhia-chām hō͘ lāng soán-tio̍h  choân sè-kài sōng-súi ê chhia-thâu tē la̍k miâ, Kî-si̍t 2012, 2014 mā-ū bé kāng-khoán .ē phêng-pí, bí-le̍k-tó chhia-thâu bat hông phêng-soán tio̍h choân sè-kài tē-jī miâ.

Tá-káu chia̍t-ūn thó͘-bo̍k khí-chō sī iōng BOT ê hong-sek, lí-lūn siōng sîng-pau-siong tī sêng-pún siōng lú séng-chîⁿ lū ū chîⁿ thàn. tng-tong-sî , hoân-ló ta̍k ê chhia-chām lóng khi khá na chhin-chhiūⁿ hông-khong-hô. Só͘-í tī bāu-thâu khè-iok téng-thâu iau-kiû chì-chió ài khui saⁿ-ê kok-chèt  pio. tiong-iong kong-hn̂g chhia-thâu kap bí-le̍k-tó chhia-thâu lóng tī lāi-té mā lóng tī sè-kài tit-chióng.


Che iā sī 「thòng-khó͘ ē kòe-khì, bí-lē ē lâu--lo̍h-lâi」ê hó bô͘-iūⁿ. tong-nî iâu-giân iāⁿ-iāⁿ-poe. Hông kong-chò tô͘-lī chōe, góa kian-chhî koat-chhek m̄ kái-piàn , kiâⁿ-kòe-lâi. tān-sī ū lâng hō͘ koaⁿ-si 

kô-kô-tîⁿ , chiat-bôa kàu sí. góa bô-hoat-tō͘ pàng bē-kì-tit, ū chi̍t-ūi sèng tân ê pau-siong , ká-ji̍p tô͘-lī koaⁿ-si, tng-tong sí-bông hit chi̍t khek theⁿ tī bûn-chhn̂g-téng ,

chhiú iáu the̍h-tio̍h bô-chōe phoàⁿ-koat si , che sī sióng-tōa ê ûi-hām.

Happy Spring Festival 虎年

 Happy Spring Festival 

**漢字台文佮POJ**華語註解**

慢一工ê 過年,就倒媽te̍h,虎tò欲到阿

虎哩佳哉、虎塞犁,平安無事

虎年冬,趁錢呷袂空,穿佮媠噹噹

字狗暝,圍爐大團圓,健康呷百二

呷甜粿,趁傢伙;呷麻糬,年年趁大錢

;呷水果,没煩惱;呷瓜子,過好日子

@@圖片紹介 大美女( 查某人)用心,使用金瓜做色料,金瓜kô͘湯、圓阿湯。

呷飽散步,虎(好)景 ê 山崙 á,這不是油菜花,目前猶不知是啥花。

**華語註解:台語的虎hó͘跟好hó的音很相近,以下有虎字就是好的意思。

1. 就倒媽te̍h chió-tó-má-te̍h: 日常生活中,台語有時候會夾雜日語,意思不一定是日語的真正意思這裡是ちょっとまで等一下的意思。

2.虎tò欲到阿 hó͘-tó-beh-kàu-á:這裡指虎就要到了,意思「好事」要來了。

3. 虎哩佳哉 hó͘-lí-ka-chài : 很幸運的意思(情境疫情下,平安無事)

4.虎塞犁 hó͘-sái-lê : 好塞雷(廣東話) 意思指很棒、很厲害、很犀利、很好。

5. 虎年冬 hó͘-nî-tang : 指風調雨順,豐收年。

6.趁錢呷袂空 thàn-chîⁿ chia̍h beh-khong :趁錢=賺錢、呷袂空=吃不完、意指賺大錢,消費不完。

7.穿佮媠噹噹 chhēng kah súi-tang-tang :媠噹噹=很漂亮。與前句合著理解意指豐衣足食。

8. 字狗暝 jī-káu-mê : 華語「除夕夜」, 台語不管是不是潤年,通稱為「29暝」或直接用華語當做外來講「除夕」即可。

9.呷=食 chia̍h 。 10. 甜粿 tiⁿ-kóe :年糕。 11. 傢伙 ke-hóe :意指家產、財產。

13. 麻糬 môa-chî : 應是日語もち mochi 而來 ,rice cake.

@@圖片介紹 大美女(太太) 用心,使用南瓜做為食材顏色老虎🐯色,虎泥濃湯,湯圓。

山丘虎景不是油菜花,目前還不知道日什麼花。

查某人在台語中,有時候是稱自己的太太,我聴到音是 查á人。 現代台語應很少人用。

**POJ

Bān chi̍t-kang ê kòe-nî,  chió-tó-má-te̍h (ちょっとまで) , hó͘ tò beh kàu-á ,

hó͘-lí-ka-chài  , hó͘-sái-lê (𤠣塞雷)pêng-án bô-sū.

hó͘-nî-tang, thàn-chîⁿ chia̍h beh-khong, chhēng kah súi-tang-tang.

jī-káu mê tōa thoân-îⁿ , kiān-khong chia̍h pah-jī.chia̍h tiⁿ-kóe thàn ke-hóe, chia̍h môa-chî nî-nî thàn tōa-chîⁿ.

Chia̍h chúi-kó bô hoân-ló, chia̍h koe-chí kòe hó ji̍t-chí.

@@  tô͘-phìⁿ siāu-kài cha-á-lâng  iōng-sim , sú-iōng kim-koe si̍t-châi sek-liāu, kim-koe kô͘-thng、îⁿ-á thng. chia̍h-pá sán-pō͘ , hó͘ kéng-sek ê soaⁿ-lūn-á , che m̄-sī iû-chhài-hoe ,bo̍k-chiân m̄-chai sī siáⁿ-mi̍h hoe.

打狗

 高雄這幾年的變化佮今年辦燈會予高雄人感覺真囂俳

##聚光台灣、虎光高照##  https://youtu.be/0CuMaTP0Mkg

*漢字台文佮POJ,華語註解*請前輩指正*台語漢字掠音為主

高雄舊名叫打狗,拄頭我叫是卡早野狗真濟,不管時愛拍野狗,所以號做打狗。

後來根據日本學者ê追查,高雄以早是平埔原住民馬卡道族(Makatao)踮ê所在,地名Tak-au ,原住民族語ê意思是竹林,後來漢字族的人來到遮,掠音用漢字譯做「打狗Tá-káu」。 到日本時代,官方感覺打狗漢字卡無優雅,改做用日語發音真倚的漢字「高雄takao(たかお)」,今馬用台語唸做高雄ko-hiông抑是打狗。

**華語註解

1.真囂俳chin hiau-pai =很驕傲、光榮感

2.拄頭tú-thâu =剛開始,起初

3.叫是kiò-sī =以為

4.卡早khah-chá =以前

5.真濟 chin-chē =很多

*不管時 put-koán sî =隨時

6.號做 hō-chò =叫做

7.踮ê所在tiàm ê só͘-chāi =住在這裡、地方或指盤據意思

8.來到遮 lâi-kàu-chia = 來到這裡

9.掠音 Lia̍h-im = 抓音、以音

10.卡無Khah-bô = 比較没有

11.真倚chin-óa = 很靠近、相近、相像

12.今馬chit-má =現在 

13.抑是iah-sī = 或是

@@Ko-hiông chit kúi-nî ê piàn-hòa kap pān kim-nî ê teng-hōe hō͘ Ko-hiông lâng kám-kak chin hiau-pai.

Ko-hiông kū-miâ kiò Tá-káu , tú-thâu góa kiò-sī khah-chá iá-káu chin-chē, put-koán sî ài phà iá-káu, só͘-ī hō-chò Tá-káu. Hō͘-lâi kun-kì Ji̍t-pún ha̍k-chiá tui-cha , Ko-hiông í-chá sī pêⁿ-po͘ goân-chū-bîn ma-kà-tō cho̍k ( Makatao ) tiàm ê só͘-chāi, tē-miâ Tak-au , goân-chū-bîn cho̍k-gí ê í-sū sī tek-nâ,āu-lâi Hàn-jī cho̍k ê lâng lâi kàu chia, lia̍h im iōng Han-jī e̍k chò 打狗(tá-káu). kàu Ji̍t-pún sî-tāi, koaⁿ-hong kam-kak 打狗 Hàn-jī kah-bô iu-ngá, kái chò iōng Ji̍t-gí hoat-im chin-óa ê Hàn-jī 高雄 (takao たかお) , chit-má iōng Tâi-gí liām-chò Ko-hiông iah-sī Tá-káu(táⁿ-káu)

零度下早起時

 @@零度下早起時

* 台語漢字掠音為主,POJ,華語註解*請前輩指正*

日頭光映映

風來冷吱吱

寒甲西西振

花開紅帕帕

近山細細雪

草坪霜結冰

華語註解:

1.冷吱吱 léng-ki-ki = 寒冷、非常冷

2,西西振 sí-sí-chùn = (冷)發抖、顫抖

3.細細雪 sap-sap-seh = 下小雪

POJ:

lêng-tō͘ hā chái-khí-sî

Ji̍t-thâu kng-iàⁿ-iàⁿ

hong lâi léng-ki-ki

koâⁿ-kap sí-sí-chùn

hoa khui âng-phà-phà

kīn soaⁿ sap-sap-seh

chháu-phêng sng kiat peng